Üst çene darlığı ile nefes alma arasında bir ilişki bulunabilir ancak bu ilişki her çocukta aynı değildir. Dar üst çene ve yüksek damak yapısı burun tabanının anatomisiyle bağlantılıdır. Ağızdan solunum…
Üst çene darlığı ile nefes alma arasında bir ilişki bulunabilir ancak bu ilişki her çocukta aynı değildir. Dar üst çene ve yüksek damak yapısı burun tabanının anatomisiyle bağlantılıdır. Ağızdan solunum gece horlaması çapraz kapanış ve dar damak kavsi aynı çocukta birlikte görülebilir. Buna karşılık ağızdan solunumun yalnızca çene darlığından kaynaklandığını söylemek doğru olmaz. Burun tıkanıklığı geniz eti bademcik büyüklüğü alerjik durumlar ve başka solunum yolu sorunları da değerlendirilmelidir.
İzmir’de üst çene darlığı hakkında değerlendirme arayan aileler Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın çene darlığı tedavisi izmir sayfasında damak genişliğinin nasıl incelendiği ve hangi genişletme seçeneklerinin kullanılabildiği hakkında bilgi bulabilir. Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın muayenehanesi İzmir Bayraklı Mansuroğlu Mahallesi’ndedir. Hangi yöntemin uygun olduğuna dair karar yalnız belirtilere bakılarak değil muayene ve gerekli ortodontik kayıtlar değerlendirilerek verilir.
Üst çene yalnızca dişlerin sıralandığı bir kemik yapı değildir. Aynı zamanda burun boşluğunun tabanıyla anatomik olarak komşudur. Üst çenenin enine yönde dar olduğu bazı çocuklarda damak daha yüksek ve dar görünebilir. Böyle bir yapı çapraz kapanış dişlerde yer darlığı dilin damağa yerleşiminde güçlük ve ağızdan solunum gibi bulgularla birlikte bulunabilir.
Burada neden sonuç ilişkisini dikkatli kurmak gerekir. Ağızdan solunum bazı çocuklarda uzun süren burun tıkanıklığının sonucu olabilir. Kronik ağızdan solunum da büyüme döneminde yüz ve çene gelişimiyle ilişkili bazı değişikliklere eşlik edebilir. Bu nedenle sadece çeneye bakarak solunum probleminin kaynağını belirlemek mümkün değildir. Ortodontik muayene dişsel ve iskeletsel yapıyı değerlendirirken sürekli ağızdan solunum veya belirgin gece horlaması varsa çocuk hekimi ya da kulak burun boğaz değerlendirmesi de gerekebilir.
Horlamayı tek başına üst çene darlığına bağlamak doğru değildir. Çocuklarda horlama üst solunum yolundaki farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Dar üst çene bu tabloya eşlik eden kraniyofasiyal özelliklerden biri olabilir ancak her horlayan çocukta çene darlığı bulunmaz ve her çene darlığı olan çocuk da horlamaz.
Bu ayrım önemlidir çünkü ortodontik genişletme bir solunum hastalığının otomatik tedavisi olarak görülmemelidir. Bilimsel çalışmalar hızlı üst çene genişletmesinin seçilmiş büyüme dönemindeki hastalarda burun boşluğunun bazı ölçülerini artırabildiğini ve burundan hava geçişiyle ilgili bazı parametrelerde iyileşme görülebildiğini bildirir. Bununla birlikte anatomik genişleme ile solunum fonksiyonunda kesin ve kalıcı düzelme aynı şey değildir. Özellikle horlama belirginse uykuda nefes durması gözleniyorsa veya çocuk sürekli ağzı açık uyuyorsa değerlendirme yalnız ortodontiyle sınırlanmamalıdır.
Üst çene darlığı büyüme döneminde saptandığında damak orta hattındaki gelişim durumu tedavi planlaması açısından önem taşır. Hedef sayfada da belirtildiği gibi çocuklarda hareketli genişletme plağı veya sabit hızlı üst çene genişletme apareyi gibi yöntemler darlığın derecesine ve gelişim özelliklerine göre değerlendirilebilir. Daha ileri yaşlarda ise mini vida destekli ya da gerekli vakalarda cerrahi destekli seçenekler gündeme gelebilir.
Genişletmenin temel ortodontik amacı üst çenenin enine uyumunu düzeltmek çapraz kapanış gibi kapanış sorunlarını yönetmek ve dişler için uygun ark genişliğini oluşturmaktır. Burun tabanı üst çeneyle anatomik olarak ilişkili olduğu için genişletme sonrasında burun boşluğu ölçülerinde değişiklik görülebilir. Ancak tedavi kararı yalnız nefes alma beklentisine dayanmaz. Çocuğun kapanışı damak genişliği dişlerin konumu büyüme durumu ve genel klinik bulguları birlikte değerlendirilir.
Üst çene darlığı her zaman aile tarafından kolayca fark edilmez. En belirgin işaretlerden biri üst arka dişlerin alt dişlerin içine doğru kapandığı çapraz kapanıştır. Dar ve yüksek damak görünümü dişlerde çapraşıklık tek taraflı çiğneme veya alt çenenin kapanış sırasında yana kayması da değerlendirme gerektirebilir. Ağızdan solunum ve horlama ise tek başına tanı koydurmaz ancak başka ağız ve çene bulgularıyla birlikteyse dikkate alınmalıdır.
Bu bulguların hiçbiri tek başına tedavi gerekliliğini kanıtlamaz. Tanı ve tedavi kararı muayenede verilir.
Ortodontik değerlendirmede yalnız damağın görüntüsüne bakılmaz. Kapanış ilişkisi üst çenenin genişliği dişlerin ark içindeki konumu ve yüz gelişimi birlikte ele alınır. Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın ilgili hizmet sayfasında ağız içi tarama röntgen ve model analizinin genişlik değerlendirmesinde kullanılabildiği belirtilir. Hangi kayıtların gerçekten gerekli olduğu ise hastanın yaşına ve klinik bulgularına göre belirlenir.
İzmir çocuk ortodonti değerlendirmesi arayan aileler için önemli nokta yaşın tek başına tedavi kararı vermemesidir. Büyüme döneminde bazı genişletme yöntemlerinden yararlanılabilse de darlığın tipi ve şiddeti önemlidir. Benzer biçimde Karşıyaka Bornova veya İzmir’in başka bir ilçesinden gelen bir çocuk için tedavi yaklaşımı bulunduğu ilçeye göre değil muayene bulgularına göre şekillenir.
Her zaman değil. Ortodontist üst çene darlığını çapraz kapanışı ve iskeletsel ilişkileri değerlendirebilir. Fakat burundan nefes alamama veya horlamanın kaynağı burun içi tıkanıklık geniz eti bademcikler alerji ya da başka bir solunum problemi olduğunda ilgili tıp branşlarının değerlendirmesi gerekir. Bu nedenle çocuk ortodontisti İzmir aramasıyla bir ortodontik muayene planlamak solunum şikayetinin tüm nedenlerinin yalnız ortodontik olduğu anlamına gelmez.
Özellikle uykuda nefesin durduğunun fark edilmesi sık uyanma gündüz belirgin uyku hali dikkat sorunları veya devamlı burun tıkanıklığı gibi bulgular varsa ailelerin tıbbi değerlendirmeyi geciktirmemesi önemlidir. Ortodontik bulgular ve solunum bulguları gerektiğinde birlikte ele alındığında çocuğun gerçek ihtiyacını ayırt etmek daha kolay olur.
Hayır. Üst çene genişletme uygun hastada ortodontik ve iskeletsel hedeflerle planlanan bir tedavidir. Bazı çocuklarda burun boşluğu genişliği veya burundan hava geçişiyle ilişkili ölçümlerde olumlu değişiklikler görülebilir. Ancak bu sonuç her hastada aynı düzeyde ortaya çıkmaz ve tedavi nefes problemini kesin olarak ortadan kaldırma vaadiyle uygulanmamalıdır.
İzmir çocuk ortodontisti değerlendirmesinde asıl soru yalnız “nefes açılır mı” değil “üst çenede gerçek bir enine darlık var mı ve bu darlık için genişletme endikasyonu bulunuyor mu” olmalıdır. Uygun tanı konduğunda tedavinin amacı çene genişliğini kapanış ilişkisini ve dişlerin yerleşimini hastanın gelişim durumuyla birlikte yönetmektir. Solunum tarafındaki olası değişiklikler ise klinik tablo içinde ayrıca izlenir.
Çapraz kapanış dar damak belirgin diş sıkışıklığı sürekli ağızdan soluma veya tekrarlayan horlama fark edildiğinde ortodontik değerlendirme planlanabilir. Erken başvuru her çocukta hemen tedavi başlanacağı anlamına gelmez. Bazı çocuklarda takip yeterli olabilir bazı çocuklarda ise büyüme döneminden yararlanmak için müdahale düşünülebilir.
Uzm. Dt. Çağrı Şibal’ın Bayraklı Mansuroğlu Mahallesi’ndeki muayenehanesinde değerlendirme yapılırken üst çenenin genişliği kapanış ilişkisi ve gerekli kayıtlar birlikte ele alınır. Tedavi yöntemi muayene bulgularına göre kişiselleştirilir. Ağızdan solunum veya horlama belirginse ortodontik değerlendirmeye ek olarak ilgili tıp branşlarından görüş alınması da gündeme gelebilir.
Yorum Yap