Cumhurbaşkanı Erdoğan, Antalya Diplomasi Forumu’nda yaptığı konuşmada, forumun küresel aklın, vicdanın ve umudun ortak kürsüsü haline geldiğini belirtti. Küresel sistemdeki krizi ve Gazze’deki durumu değerlendirdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 Resmi Açılış Töreni’nde yaptığı konuşmada, forumun küresel bir marka haline geldiğini ve küresel aklın, vicdanın ve umudun ortak kürsüsü olduğunu belirtti.
Erdoğan, tüm konukları selamlayarak başladığı konuşmasında, ‘tarihin, kültürün ve diplomasinin şehri’ olarak tanımladığı Antalya’da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti. Hafta içinde Kahramanmaraş’ta yaşanan üzücü olaya değinen Cumhurbaşkanı, millet adına şükranlarını sunarak, benzer acıların yaşanmaması temennisinde bulundu.
Bu yıl beşincisi düzenlenen forumun hayırlara vesile olmasını dileyen Erdoğan, ADF’nin katılım ve içerik bakımından küresel bir marka olduğunu vurguladı. Organizasyonda emeği geçen Dışişleri Bakanlığına ve forumun temellerini atan Mevlüt Çavuşoğlu’na teşekkürlerini iletti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin diplomasiye bakış açısını ve forumun misyonunu açıklayarak, ADF’yi ‘dünyanın nereye gittiği, insanlığın hangi değerler etrafında buluşabileceği üzerine derinlikli istişarelerin yapıldığı bir akıl platformu’ olarak gördüklerini söyledi. Günümüzde diplomasinin sadece sorunların müzakere edildiği bir alan olmaktan çıktığını, aynı zamanda insanlığın ortak geleceğinin hangi ilkelerle şekilleneceğinin tartışıldığı bir zemin temsil ettiğini belirtti.
Beş yıl önce konulan hedeflere ulaşıldığını belirten Erdoğan, Antalya Diplomasi Forumu’nun küresel aklın, global vicdanın ve geleceğe dair umudun ortak kürsüsü haline geldiğini ifade etti. ‘Yarını kurgulamak, belirsizlikleri yönetmek’ temasıyla yapılacak tartışmaların forumun bu özgün yönünü belirginleştireceğini söyledi.
Erdoğan, insanlık ailesinin içinde bulunduğu dönemi anlamak için süreci doğru tahlil etmenin şart olduğunu vurgulayarak, uluslararası sistemdeki sarsıntıların yalnızca güç dengelerindeki değişimle açıklanamayacağını dile getirdi. Bugün dünyanın güç bunalımıyla birlikte bir istikamet buhranı da yaşadığını, ciddi ve tehlikeli bir eşikte olunduğunu belirtti.
Kural temelli olduğu iddia edilen sistemin kuralların ihlal edildiği yerde sustuğunu, insan haklarını korumakla görevli mekanizmaların ise ağır saldırılar karşısında kayıtsız kaldığını ifade eden Erdoğan, esas sorunun seçici davranan adalet, araçsallaştırılmış ilkeler ve güç ilişkilerine mahkum edilmiş müşterek değerler olduğunu söyledi. Küresel sistemdeki krizin evvel emirde ahlaki ve varoluşsal bir kriz olduğunu vurguladı.
Gazze’deki durumun mevcut düzenin neye izin verdiğini, neyi görmezden geldiğini ve kimi koruduğunu net bir şekilde gösterdiğini belirten Erdoğan, bir sistemin masum bebekleri koruyamamasının, sivillerin toplu hedef alınmasının önüne geçememesinin yapısal bir çürüme ve ahlak/meşruiyet krizi olduğunu sordu. Bu sisteme güvenmenin beklenemeyeceğini, kriz karşısında eli kolu bağlı kalınmasının düşünülemeyeceğini ifade etti.
‘Dünya beşten büyüktür’ şiarıyla temsil açığının kapatılmadan sistem krizinin çözülemeyeceğini ve daha adil bir dünyanın inşa edilemeyeceğini söyledi. Sadece güçlünün hukukunu gözeten bir küresel sistemin insanlığı daha derin çatışmalara ve adaletsizliklere sürükleyeceğini belirtti.
Erdoğan, bölgelerindeki çatışmalara değinerek, İsrail hükümetinin tahrikleriyle başlayan anlamsız savaşta Pakistan Başbakanı Şerif’in girişimleriyle ilan edilen 15 günlük ateşkesin memnuniyet verici olduğunu söyledi. Ateşkesin kalıcı barış için değerlendirilmesi gerektiğini, anlaşmazlıkların çözümünde sözün yerini silahların, müzakerenin yerini kanlı mücadelenin almasına izin verilmemesi gerektiğini vurguladı.
Barışa giden en kestirme yolun yapıcı diyalog ve diplomasi olduğunu belirten Erdoğan, tarafların uzlaşmacı ve sağduyulu hareket etmesinin önemini vurguladı. İsrail’in müzakere sürecini dinamitlemesine karşı hazırlıklı ve müteyakkız olunması gerektiğini ifade etti.
Hürmüz Geçidi’ndeki tansiyonun tırmanmasına ilişkin Türkiye’nin tavrının net olduğunu belirten Erdoğan, Hürmüz’ün ticari gemilere açık tutulmasının esas olduğunu söyledi. Körfez ülkelerinin açık denizlere erişim hakkının kısıtlanmaması gerektiğini vurguladı. Enerji ve bağlantısallık alanlarında ‘Kalkınma Yolu’ gibi vizyon projeleriyle komşularla iş birliğine açık olduklarını belirtti.
Ukrayna’daki savaşın yıkım ve can kayıplarından üzüntü duyduğunu belirten Erdoğan, adil ve eşit temsil edilen müzakere süreciyle savaşın sona ereceğine inandıklarını söyledi. Türkiye’nin, tarafların istekli olması halinde liderler zirvesi dahil doğrudan müzakerelerin devamı için her türlü kolaylaştırıcı adımı desteklemeye hazır olduğunu ifade etti.
Suriye’de huzur, istikrar ve normalleşmenin güçlendirilmesinin bölgenin geleceği için hayati önem taşıdığını belirten Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın liderliğinde ülkenin katettiği mesafeden memnuniyet duyduğunu ve Suriye halkının yanında olacaklarını ifade etti. Balkanlar’da barış, istikrar ve refahın perçinlenmesinin öncelikleri olmayı sürdürdüğünü, Türk Devletleri Teşkilatı’nı güçlendirdiklerini belirtti. Bu yılın son çeyreğinde Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı 13. Türk Dünyası Zirvesi’nde dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralacaklarını ve teşkilatın uluslararası etkinlik ve görünürlüğünü artıracaklarını söyledi. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecini ilerlettiklerini ve ‘Doğu-Batı Orta Koridor’ girişimine desteklerinin sürdüğünü ekledi.
Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’i bir istikrar ve refah havzası olarak görmek istediklerini belirten Erdoğan, Türkiye ve KKTC’yi dışlamaya çalışan tek taraflı tutumları reddettiklerini söyledi. Kıbrıs Türkünün tutumuyla adada iki ayrı halk ve iki ayrı devlet gerçeğinin kanıtlandığını ifade etti. Yunanistan ile tesis edilen olumlu atmosferin ikili meselelerin çözümüne ve Batı Trakya Türk azınlığına yönelik hak ihlallerinin son bulmasına katkı sunması gerektiğini belirtti.
Libya’da sükunet ve güvenliğin sağlanması için çabaların sürdüğünü, Afrika ülkelerinin toprak bütünlüğü ve kalkınma hamlelerini desteklediklerini söyledi. Sudan’daki çatışmaların sonlandırılması için diplomatik gayretin yanında olduklarını, Somali’nin toprak bütünlüğüne ve ekonomik refahına desteklerinin bakir olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin 7-8 Temmuz’da Ankara’da NATO Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yapacağını belirten Erdoğan, zirvede ittifakı geleceğe taşıyacak önemli kararlar alınmasını umduklarını söyledi. Türkiye’nin Avrupa’nın ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, Avrupa Birliği’ne tam üyelik hedefini koruduklarını ve Birliğin istikamet sorununu aşmasını beklediklerini ifade etti.
Kasım ayında Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’na (COP 31) ev sahipliği yapacaklarını belirten Erdoğan, başkanlık süresince ‘Sıfır Atık’ hareketi gibi çevre politikalarını öne çıkaracaklarını söyledi.
Konuşmasının sonunda, tarih boyunca barış, istikrar ve adaletin güçle değil, dayanışma ile sağlandığını belirten Erdoğan, İbn Haldun’un işaret ettiği gibi bir toplumu ayakta tutanın ‘asabiye’, yani birlik duygusu, ortak kader bilinci ve dayanışma olduğunu söyledi. Vicdan sahipleri olarak savaş ve soykırım cephesi karşısında barış ve insanlık cephesini güçlendirmenin yarınlara daha güvenle bakmayı sağlayacağını ifade etti. Yeni kurumlar ve sistemler inşa etmenin yanı sıra yeni bir dayanışma zemini kurabilmenin asıl mesele olduğunu vurguladı. ADF’ye katılımları bu dayanışma zeminine verilmiş kıymetli bir destek olarak gördüğünü belirterek, katılımcılara teşekkür etti ve forumun hayırlara vesile olmasını diledi.
Yorum Yap