Ekiz Clinic rehberliğinde yetersiz çene kemiğinde implant hazırlığı

Ağız ve diş sağlığı alanında faaliyet gösteren Ekiz Clinic implant uygulamalarına dair süreçleri aktarırken, diş hekimleri yetersiz çene kemiğine sahip bireylerde planlama yaparken sorunun temel kaynağını tespit etmeye odaklanıyor.

Çene kemiğinde görülen problemler miktar eksikliğinden ya da yapısal yoğunluğun zayıflığından ileri gelebiliyor. Kimi durumlarda kemik yeterli yüksekliğe sahipken süngerimsi doku oldukça seyrek olabiliyor veya tam tersine sert doku bulunsa bile toplam hacim implantı taşımaya yetmeyebiliyor. Hatta iki tablonun aynı bölgede eşzamanlı yaşandığı vakalar da mevcut. Uygulanacak cerrahi ve protetik adımlar bu etkenlere göre şekillendiği için, yalnızca kemik azlığı demek doğru bir tedavi şeması kurmaya yetmiyor. İmplant tedavisine ilişkin genel bilgiler Ekiz Clinic bünyesinde sunulurken, klinik muayene ve üç boyutlu inceleme bu farklılıkları somutlaştırıyor.

Çenedeki yoğunluk seviyeleri ve anatomik bölgeler

Diş hekimliği pratiğinde kemik dokusu, dış yüzeyi kaplayan sert kortikal tabaka ile iç kısımda bulunan süngerimsi alanın yapısına göre D1 basamağından D4 basamağına kadar dört sınıfta inceleniyor. Derece yükseldikçe dokunun yumuşaklığı artıyor ve implantın yerleştirildiği andaki mekanik tutunması güçleşiyor.

• D1: Büyük bölümü yoğun kortikal kemikten meydana gelir, çoğunlukla alt çenenin ön kısmında görülür.
• D2: Kalın bir kortikal katman ile sıkı süngerimsi dokudan oluşur, alt çene ile üst çenenin ön kısmında rastlanır.
• D3: İnce kortikal tabaka ve seyrek süngerimsi doku içerir, yaygın olarak üst çenede yer alır.
• D4: Oldukça ince kortikal katman ve çok seyrek süngerimsi yapı barındırır, ağırlıklı olarak üst çene arka alanda bulunur.

Bu anatomik sınıflandırma genel bir eğilimi gösteriyor. Aynı çene kemiğinin farklı iki noktasında apayrı yoğunluk seviyeleriyle karşılaşılabiliyor, bu sebeple her bir implant yuvası tek tek ele alınıyor. Zayıf kemik tanımı ekseriyetle D3 ve D4 sınıflarını işaret ediyor. Üst çenenin arka tarafı planlanırken sinüs boşluğunun aşağı sarkması sebebiyle azalan dikey mesafe ile doku seyrekleşmesi bir arada görüldüğünden bu alan özel bir dikkat gerektiriyor.

Tomografik analiz ve cerrahi yaklaşım biçimleri

Üç boyutlu tomografi sayesinde çene kemiğinin dikey boyutu, yatay eni ve komşu anatomik oluşumlarla mesafesi net biçimde ölçülüyor. Üst çenede sinüs tabanı, alt çene arkasında ise sinir kanalının geçtiği hat implantın uzunluğunu doğrudan sınırlıyor. Yoğunluğa yönelik ilk veriler röntgenden elde edilse de asıl tespit cerrahın yuva açma esnasında hissettiği mekanik dirençle kesinleşiyor. Diş çekildikten sonra uzun zaman geçmişse kemik erimesi beklenenden yüksek seviyeye ulaşabiliyor. Bunun yanı sıra sigara kullanımı, kandaki glukoz seviyesi, kemik erimesi tedavileri ve dişeti rahatsızlığı geçmişi hekimin risk analizi yaparken incelediği başlıklar arasında bulunuyor.

Düşük yoğunluklu dokuda implantın ilk yerleştiği anda kıpırdamadan durabilmesi, yani primer stabilite elde etmek için klasik yuva açma tekniklerinin dışına çıkılabiliyor. Bu kapsamda öne çıkan cerrahi stratejiler şunlardır:

• İmplant yuvasının implantın kendi çapına kıyasla daha dar açılması ve vidalama sırasında etraftaki kemiğin sıkıştırılması
• Osseodensifikasyon yöntemine başvurularak kemik dokusunu dışarı atmak yerine özel frezlerle yuva çeperine doğru itip yoğunlaştırılması
• Düşük yoğunluklu bölgeler için tasarlanmış özel yiv ve gövde formuna sahip implantların tercih edilmesi
• Protez aşamasına geçiş zamanlamasının kemiğin iyileşme hızına göre belirlenmesi

Söz konusu metotların bilimsel dayanakları değişkenlik gösteriyor. Dar yuva hazırlığının tork kuvvetini yükselttiği bilinse de uzun vadeli klinik takip verileri sınırlı kalıyor. Osseodensifikasyon üzerine yapılan araştırmalar ilk tutunmayı artırdığını gösterse de deneylerin önemli bir kısmı kısa zaman dilimlerini kapsıyor ve koşullar vakadan vakaya değişiyor. Bu sebeple tek bir metot kesin çözüm olarak görülmüyor. Yuvayı aşırı sıkı hazırlamak dokuda istenmeyen baskı yaratabileceğinden kuvvetin dengelenmesi gerekiyor. Direncin yetersiz kaldığı durumlarda implant dişeti altında bekletilerek protez yüklemesi ertelenebiliyor.

Hacim yetersizliğinde greft ve sinüs lifting çözümleri

Mesele doku yoğunluğu değil de hacim azlığı olduğunda kemik artırma teknikleri ya da implantın açısını değiştiren yöntemler devreye giriyor. Üst çene arkasında sinüs ile kret tepesi arasındaki mesafe yetersizse sinüs lifting işlemi planlanıyor. Zar yukarı kaldırılarak boşluğa kemik tozu yerleştiriliyor ve gerekli dikey alan sağlanıyor. Kemiğin eni dar olduğunda greftleme yapılarak genişlik artırılıyor. Tam dişsizlik durumunda ise eğimli implant yerleşimiyle eldeki kemikten maksimum fayda sağlanabiliyor. İyileşme biyolojik bir süreç olduğundan kemik tozu uygulanan alanlarda protez için gereken bekleme süresi uzayabiliyor, bazı vakalarda implant hemen yerleştirilirken bazılarında greftin kaynaması bekleniyor. Hekim görüşmesine giderken tomografi eşliğinde hacim ve yoğunluk detaylarını konuşmak tedavi sürecini kavramayı kolaylaştırıyor.